The Hushed Silence

An abstract by Tina Rahimy & Parisa Yousef Doust (Oxford University)

 

Silence

What we see is a staged silence in Parisa’s film with the working title “Mist” … a silence framed through the limitation of an image … Saba’s eyes almost touches us … the tangible expression of an image of silence… an unhushed silence … allowed to experience its own cacophonic nature …  The girl is decisive, forcing her viewer to hear something that they were not planning to do… there is a fleeting moment of hesitation …  then she is sure again… please be silent … be silent in the chaos of noises …

Silence is noisy…

The soundlessness of silence is merely a myth.

In his 4’33 John Cage forced his audience to experience it. A reversed performance. The orchestra listening while the audience is trapped in its own unintended performance of cacophony … silence is filled … tangible. … chaos, unformed and unintended expression … It is not a moment in speech, It is not a moment of not speaking. We rather argue other way around: speech is a moment in silence, a moment that expression forms itself in words, sounds and images. Nevertheless, no matter how certain one speaks, no matter how clear words seem to communicate, the chaos of silence is always present, always decisive in the sensation of its omnipresent … It is not the word that gives rise to a permanent thought but silence is the plane upon which multiple thoughts can manifest themselves momentary …

Silence is expression …

Don’t look at me as if I have gone mad … silence may not be speech, a language … silence is there whether humans define it as such … silence is communication … the girl and her eyes enunciate a life-story …. silence is interaction … interaction is expression …  expression is life …

Intermezzo

Robert Ashley, Automatic writing

Speak

This was Robert Ashley, and a fragment of his Automatic writing

People would say that Robert Ashley suffers from the disease Gilles de la Tourette … He suffers because he makes sounds without intending it, without meaning it. Involuntary sounds.

You are probably wondering why we think of silence in such a mad way … or even what the hell we are doing in a multicultural conference … well we tell you … multiculturalism is a cacophonic milieu and people say that we migrants are suffering from speechlessness … we say what we do not mean … we are incapable of communicating what we intend to communicate … 

Are we also the victims of involuntary sounds? … 

Please do not underestimate the consequences:

You see my father, a true man of honour, once intended to tell the benefits officer that he had trouble paying his rent… and instead he said: “But madam how could I pay my whore with this amount of money …”

And if you think that my farther is a strange man, well my mother is similarly fascinating… just last week she formulated in the first glance a very ordinary sentence containing 4 words … nonetheless this sentence was, in its dailyness, in 4 languages: one word in Persian, one in Turkish, one in Dutch and one in English…

While we do not want to generalise this … nevertheless we could argue that migrants often make this type of slip-ups … make sounds, using words without meaning them … But do Robert Ashley and my parents suffer? …

Let us freeze this experience of suffering for a moment and argue that migration is indeed an experience of involuntary noises … Let us say that we migrants have this condition called global aphasia …

There are different moments of aphasia …  the first concerns the connection between word and image. For example one sees an apple and calls it an orange … The second is that between different words that are from the same family, for example one wants to say arm but says leg … Aphasia can also happen when words have almost the same pronunciation… that is what happened to my father. The term rent in Dutch is huur, and the term for whore is hoer … huur/hoer … my father was not the first and most definitely not the last …

Aphasia can also appear purely in writing, for example writing true: as a reference to reality, instead of through … as reference to moving from one side to the other… aphasia could also have effects on the manner in which one construct sentences … the order of words … saying “the wrote text William yesterday”, instead of “William wrote the text yesterday”.  In our research we even want to add a last form of aphasia, namely that which is caused due to the disorganisation of images, the order of images …

Aphasia thus affects the syntax as well as the semantics in ones use of language, and by the dictionary defined as a “disability to understand or express speech, caused by brain damage” … it is also compared with aphonia …  but in our case also with agnosia, “inability to interpret sensations and hence to recognize things, typically as a result of brain damage.”

Comprehension, or rather a clear comprehension is at stake here. This experience could be found and related to migrants, to multiple migrant’s studies and migrant’s artworks. The incapability to construct and pronounce words and images as ‘they were meant to be” is a commonality in this global world of migration … thus we speak of an global aphasia, aphasia to express ones thought in the manner that it is ‘ought’ to be expressed …

Nevertheless we rather neither speak of inability, shortcoming nor any form of suffering. Ashley does not need to suffer from his condition of Gilles de la Tourette. My parents do not necessarily experience an inability to express as such…

In our research we rather reverse the problem. It is a certain understanding of expression and language that disables us to hear the cacophony of silence around us. For example in the sound fragment of Ashley, two voices are hearable.. a man’s voice as an unformed sound and a women’s voice that gives the impression to pronounce some words understandably … we are immediately drawn to her. Our sense of hearing is suddenly, in this multiplicity of sounds, minimalized by focussing on the few words that may say something clearly… something comprehendible …  while the immensity of the expression is lost in our mind. What we minimalize is the expression itself, although we have the pretence to be the only living being with language, we are often incapable of understanding of the vitality of language. Understanding language as a clear form of communications, is a reduction not a clarification. The multiplicity of expression is here reduced merely to language, and even more so language is merely reduced to clarity of information. Only through such form of reduction men in their aphasic state of mind, migrant or not, are defined as beings that suffer due to physical or psychological brain damages causing inabilities.

In our research however we rather emphasis the productivity of aphasia. What we call aphasia is the ability to visualise the cacophonic underground that we call silence, releasing language from its illusion and demand of clarity, not as a banal form of confusion for the sake of confusion, but rather in order to create a space in which subjects are not excluded from life and the vitality of expression.  … we rather give back the suffering to single-minded ordinary men … we are mad just because we do not believe in madness nor shortcoming …

Listen

This was Nahid, Parisa’s aunt… her image is defined by an everlasting tension between the multiple forms of politics, between the unintended politics of silence, the excluding politics of clarities and a third form of politics, politics of involvement. While the politics of clarities defines itself through unambiguous speech and thus is sensed in the binary world of good and bad, right or wrong, adequate and inadequate, politics of involvement is defined by another act, the act of listening. While the comprehensible speech is defined by moral judgment, the act of listening is the ethics of involvement … involuntary unintended involvement  … where chaos becomes cacophonic … where speech becomes poetry and where silence is not viciously hushed … listen …

Fremde Zeit

A conversation between Me and me

Me: What was that?

me: what?

Me: Sentimental, retard shit in your previous post

me: Just some words coming into my head

Me: fuck your thought vomit…think before you publish some stupid ass nonsense

me: I didn’t want to

Me: What? whaaaaaat? you didn’t want to what? To think? Are you really telling me that you didn’t want to think?

me: I guess so…

Me: you are even dumber than I thought…fuck it! So you are saying that while you were writing that stupid shit you weren’t thinking…ok what were you doing then? What can someone be doing while writing?

me: following an intuition

Me: Hahahahhahahaha…you are fucking funny you know, maybe you would be better off as a comedian… no no wait before you get any idea’s in your head…YOU can not be a comedian…well you can while you are trying to be a writer or filmmaker or whatever else but do not try to be a comedian because that will make even a greater fool of you…

me: I was not planning to

Me: thank god! There is at least something we are on the same page about…

me: Whatever…if you would please excuse me I have a synopsis to write…

Me: All right, all right go and keep yourself busy…waste your time…but before you go I have another question to ask you…if you allow me…

me: Whatever

Me: Why the fuck do you write in English? Are you American? English? did you study in English? is your mom or your dad English?

me: I don’t know

Me: What the fuck? you could write in Farsi or Dutch or even maybe Turkish but English? Give me a break and pull yourself together…

me: I think it is now about time that you should stop…leave…or whatever else not to bother me…

Me: oh yeah sure, you are of course one of those HSP’s who could not handle CRITICISM? Is that why you want me to leave? Because I don’t tell you that you are so sweet and great? Because I don’t say things you would like to hear?

me: please…let me get back to my work

Me: muahahahahaha…did you really say “work”? hahahahaha…you keep surprising me…but ok…fair enough…I let you go back to your “W  O  R  K” but you have not given me an answer yet.

me: To what?

Me: Why English?

me: I really have no idea…somethings appear in English in my head, sometimes in Farsi, and sometimes in Dutch…I guess I have difficulties with Dutch because it always has a bitter after taste. In English I don’t mind to make mistakes, I feel free even though my vocabulary is smaller than in Dutch. The same goes for Farsi, but my Farsi is of a teenager girl who has been stuck in the 80’s so in the end does not feel so good either…English is more neutral I guess…maybe that is what it is what makes me feel more free in writing…

Me: I appreciate it when you try to make sense out of the things you do…keep trying…maybe one day you will make sense for real…I am finished…you can go now!

In weerwil van de hokjesgeest
een (2011)

 Interview met filmmaker Parisa Yousef Doust
Wanda Zoet – schrijver en theatermaker

Ze is niet 100% Nederlands. Ze is óók Iraanse. Het moment dat Parisa Yousef Doust (1973 Teheran, Iran) bewuster werd van haar dubbele culturele achtergrond, ging zij als filmmaker veel persoonlijker werken. Dat leverde een paar prachtige films op. Films die elementen lenen van de beeldende kunst, balanceren op de grens tussen fictie en documentaire en niet narratief, noch abstract zijn.

In 1989 kwam Yousef Doust naar Nederland, na twee jaar in Turkije gewoond en gewerkt te hebben. Ze was nog jong toen ze met haar familie uit Iran vluchtte en leerde op veertienjarige leeftijd volwassen keuzes maken. Toen al was Yousef Doust niet bang om af te wijken van de gebaande paden. In Nederland leerde ze de taal in recordtempo en na de middelbare school begon ze een opleiding productie aan de filmacademie, die ze later aanvulde met lessen in scenarioschrijven bij Binger Filmlab.

Haar eerste film schreef en regisseerde ze in 2001. Elygia is een film over een jonge vrouw die verhuisdozen probeert uit te pakken, maar iedere keer gestoord wordt door iemand die aan de deur komt. Steeds wordt ze geconfronteerd met nieuwe ideeën en mogelijkheden, terwijl ze er niet aan toekomt haar eigen wereld eerst te ontdekken. Het verhaal gaat over hoe het hebben van vrijheid allerlei keuzes biedt. Hoe meer keuzes, hoe moeilijker het echter soms is om je vrij te voelen.

Hoe interessant deze paradox ook is, met Elygia had Yousef Doust niet meteen een ingang in de filmwereld. De film was niet duidelijk narratief of non-narratief en werd niet door iedereen begrepen. Als reactie stelden kijkers haar de vraag of ze niet iets met haar achtergrond kon doen….Dat kwetste Yousef Doust. Waar zij zichzelf zag als Nederlander, zag Nederland haar als anders, als allochtoon. Ze sprak Nederlands, was Nederlands en had Nederlandse vrienden. Met Iran en Iraniërs wilde ze niets te maken hebben. Ze dacht op die manier een Nederlander te zijn geworden en ook door Nederlanders geaccepteerd te zijn als volwaardig individu.

Pas later besefte ze dat ze alles wat ze had meegemaakt, zo diep mogelijk had weggestopt. Ze kon haar achtergrond niet langer negeren, dat was immers een deel van haar. Wat bewoog haar eigenlijk, wat waren haar culturele en historische referenties? Wat zou ze graag met een ander willen delen? Eerst was er het gevecht. Goed, ze was Nederlands-Iraanse. Of Iraans-Nederlandse. Een Iraanse filmmaker in Nederland, of was ze enkel ‘een filmmaker’? En wat betekende dat dan? Yousef Doust ontkwam er niet aan om vanuit de ander naar zichzelf te kijken.

De confrontatie met de leegte die blijkbaar was ontstaan en het gat tussen haar heden en verleden was pijnlijk, maar vormde tegelijkertijd een inspiratiebron en was daarmee een nieuw onderzoeksterrein voor haar als filmmaker. Toen was er de bewuste keuze. Ze wilde het Iraanse deel van zichzelf niet langer meer negeren, maar ze wilde ook niet langer naar zichzelf blijven kijken vanuit de ander. Ze zou werk gaan maken zoals zíj in de wereld stond en ze zou haar eigen verhalen vertellen.

Als startpunt voor een nieuwe film koos ze een clichébeeld van Iran: het Perzisch tapijt. Ze legde een tapijt op een bed en liet daar haar familie op zitten, kaarten, lezen, eten en drinken. Eigenlijk zoals haar familie altijd al deed: elke eerste zondag van de maand haalden de familieleden in Zwolle met elkaar herinneringen op. Close shots van het tapijt worden in de film The story of a flying carpet in Zwolle (2005) afgewisseld met close shots van haar familie. Het is een bijzondere kijkervaring. De daken van de Hollandse naoorlogse wijk versmelten met de intense kleuren van het hoogpolig tapijt. Het is een bekend samenzijn en toch is deze familie anders. Moeder leest het koffiedik en maakt zich zorgen over de grootouders ver weg, de muziek en dansbewegingen doen exotisch aan. Als kijker bekruipt je al snel een dubbel gevoel en dat raakt: deze familie is zo thuis en zo ontheemd tegelijkertijd.
Het ophalen van herinneringen en wat dat met je doet, werkt Yousef Doust ook in haar volgende films uit. De tragische gevolgen van migratie, zoals vervreemding en het ontbreken van een thuisgevoel vormen duidelijk het leidmotief in haar werk. Yousef Doust speelt met gesprekken die ze heeft en gesprekken die ze hoort, met haar eigen verhalen en met de verhalen van de mensen die ze ontmoet. Ideeën komen en gaan en de ideeën die in haar hoofd blijven hangen, daar moet ze iets mee. Fictie en documentaire hebben als genrenaam hun betekenis verloren en vloeien in haar films in elkaar over. Heel associatief komen hier bepaalde beelden uit voort. Zo ontstaan uit haar persoonlijke fascinaties, ervaringen of emoties concepten en uiteindelijk scenario’s.

Dat persoonlijke is altijd leidend. Als filmmaker verwerkt ze bijvoorbeeld pas politieke elementen in haar werk, als zij er zelf echt mee te maken heeft gehad. In Nahied=Venus bijvoorbeeld, komt de politiek zijdelings aan bod. Als kind was Yousef Doust dol op haar tante Nahied. Nahied leidde een bewogen leven en werd als politiek activist gevangen genomen en gemarteld. De vrouw werd verstomd en verward opgenomen in een psychiatrische kliniek. Yousef Doust gaat op zoek naar antwoorden op haar vragen over het leven van haar tante. Ze vraagt haar ooms en andere familieleden om informatie. In de film wordt haar persoonlijke zoektocht getoond. De filmmaker interesseert zich wel degelijk voor de mensenrechtensituatie in Iran, maar voelt zich niet de expert die een gedegen politieke analyse kan maken.

Nahied = Venus is, net als Yousef Dousts andere films, geen groots visueel spektakel. Subtiel wordt met kleur, schaduw, ritme van montage, in- en uitzoomen van de camera en steelse camerahoeken een spel van afstand en nabijheid gespeeld. Het is een intieme film. Het willen begrijpen van het verleden, het aanhalen van familiebanden en de conclusie dat vragen soms meer vragen dan antwoorden oproepen, zijn universele onderwerpen, waar elke kijker iets in kan herkennen. Toch is het geen makkelijke film; de beeldtaal voelt weinig vertrouwd. Het is immers geen klassieke documentaire die met de blik van een buitenstaander benaderd wordt. De combinatie van de vorm, het medium en de inhoud maken dat er een duidelijk verliefd, maar klein publiek is voor Yousef Dousts werk.

De tijd zal leren of dit publiek groter wordt, of de hokjesgeest verruimd wordt, of Yousef Doust internationaal succes gaat maken…. Hoe dan ook zal haar intuïtieve werkwijze blijven, net als de inhoud en haar artistieke kijk daarop. Haar werk zal ook altijd persoonlijk blijven, want ze moet nu eenmaal geraakt zijn om iets te kunnen maken. Yousef Doust ziet het als een uitdaging om op zoek te gaan naar beperkingen, om te kijken hoe ze zichzelf kan dwingen nieuwe wegen te bewandelen in haar werk. Binnen elke beperking zal het de kunst zijn om authentiek te blijven, ze waakt er beslist voor haar eigen verhaal te blijven vertellen.

Eutopia 27, April 2011

Masturbation

In the tram, on my way to pick up my little girls from school, I was staring out of the window. The stormy weather, dark grey clouds and little spots of blue skies were changing much quicker than I could follow them.

I was thinking about a sentence that came to my mind as a reaction to someone on Instagram who labeled a film he had seen, as cinematic masturbation. As usual I reacted a thousand times to his comment on the film but all my reactions stayed in my head. The sentence “All that is man made is masturbation” kept repeating in my head.

While pondering about this I heard a mumbling that attracted my attention.  A boy I think, 14 or 15 years old was staring out of the window. He had a beautiful face covered with signs of puberty.  He was quietly mumbling, words and sounds which didn’t make sense to me.

He then pulled his sleeves as if he wanted to cover his fingers. While still mumbling and making sounds he put his sleeves in his mouth, covered his face in his hands en kept pulling and biting his sleeves. The further we would get to the last stop the more he would move as if he didn’t want to reach his destination.

When we were almost arriving, just before the tram would stop, he stood up looking left and right moving as if he was looking for the best option to exit. He left the tram, he walked as if he didn’t want to but someone was pushing him. His bag fell, he picked it up and it fell again. The second time he waited before he would pick his bag up. He looked at it for a few moments, picked it up and as if someone pushed him to walk again, he started moving.

I had to make a turn to reach the school. He went the opposite direction. I kept wondering, where is he heading to? Was there someone with him invisible to my eyes? He seemed so unreal, as if he had walked out of a film or as if he was a character in a book.